Frank Axmacher

Frank Axmacher, pipo yapımına kırklı yaşlarında başlayıp kısa sürede Alman el yapımı pipo çevresinde adı anılır hâle gelen bir ustadır. Zanaata taş ve ahşap heykeltıraşlığı üzerinden gelmesi, işine baştan itibaren biçim disiplini kazandırmıştır; pipolarını kütleyi yontarak düşünen birinin gözüyle kurar.

Zanaattan pipoya

Axmacher'in doğum yılı kaynaklarda 1963 olarak geçer. Almanya'nın Bergisches bölgesinde, bıçakçılığıyla tanınan Solingen–Remscheid çevresinde yaşayıp çalışmaktadır. Okul yıllarından başlayarak 1982'ye kadar süren uzun bir desen eğitimi almış, ardından 1984–1987 arasında taş ustalığı çıraklığını tamamlamıştır. Taş işçiliği 1980'lerin sonundan itibaren asıl geçim kaynağı olmuş, 1990'ların ortalarında buna ahşap heykel üzerine katıldığı kurslar eklenmiştir. 2000'lerin başında bölgesindeki bir heykel parkının sergilerine eser vermesi, zanaatkârlıktan çok sanatçı kimliğiyle çalıştığı bir dönemi işaret eder.

Pipo yapımına yönelişi 2004'e tarihlenir. Anlatıldığına göre başlangıç noktası, tesadüfen gördüğü bir volkan (volcano) biçimli pipo görüntüsüdür. Bilgisinin büyük bölümünü kendi kendine edinmiş, ilk dönemde Alman usta Bertram Safferling'in atölyesinde geçirdiği çalışma günleriyle tekniğini oturtmuştur. Sonraki yıllarda Rainer Barbi ve Tom Eltang gibi tanınmış oymacılarla birlikte çalışma fırsatı bulması, işini Danimarka okulunun çizgi anlayışına yaklaştırmıştır.

Üretim ve malzeme

Atölyenin çalışma düzeni tek kişilik el üretimine dayanır: kalıp, hazır gövde ya da fabrika çıkışı ağızlık kullanılmaz. Gövdeler plato kesim briyar kütüklerinden çıkarılır. Ağızlık tarafında ustanın esas dayanağı ebonit ve Cumberland çubuktur; her ağızlık çubuktan tek tek yontulur. Akrilik ise ancak belirli bir biçim ya da renk kurgusu bunu gerektirdiğinde devreye giren, ikincil bir seçenek olarak kalmıştır. Sap ile ağızlık arasındaki geçişlerde boynuz, mamut dişi ve çeşitli sert ağaçlardan ara halkalar görülür; bunlar süsten çok, uzun bir sapı görsel olarak bölmeye ve oranı okunur kılmaya yarayan öğelerdir. Ağızlık malzemelerinin ağızdaki davranışı üzerine ayrıntı için ağızlık malzemeleri maddesine bakılabilir.

Biçim anlayışı

Erken dönem ürünleri, yeni başlayan pek çok ustada görüldüğü gibi, birbirinden kopuk üslup denemeleri hâlindedir; kişisel bir dilin belirginleşmesi 2000'lerin ikinci yarısını bulur. Olgun işlerinde iki damar yan yana durur. Biri, sert ve ölçülü çizgilerle kurulan, geometrisi ilk bakışta okunan gövdelerdir; volkan (volcano) ailesindeki yorumları bu damarın en çok anılan örnekleri sayılır. Diğeri, kütlenin yontularak akıtıldığı, kesin köşe barındırmayan heykelsi biçimlerdir. Bitiriş tarafında hem cilalı hem kumlanmış yüzeyler kullanılır.

Üretim sayısı sınırlı olduğundan pipolar ağırlıklı olarak koleksiyoner çevresinde dolaşır. Camiada Axmacher, heykeltıraşlıktan gelen bir ustanın pipoyu küçük ölçekli bir yontu problemi gibi ele almasının tipik örneklerinden biri kabul edilir.