Kurusu (Reiichi "Ray" Kurusu)

Kurusu, Japon pipo ustası Reiichi Kurusu'nun kendi adıyla ürettiği el yapımı pipoların markasıdır. Batıda "Ray" adıyla anılan usta 1977'de Osaka'da doğdu ve mesleğe otuzlu yaşlarında, kendi kentinde kurduğu küçük bir tezgâhta başladı. Marka bir atölye değil, tek kişilik bir üretim düzenidir: yılda çıkan pipo sayısı sınırlıdır ve her parçanın hem gövdesi hem ağızlığı aynı elden çıkar.

Malzeme ve yöntem

Gövdelerde kullanılan briyar yalnızca İtalyan tedarikçi Mimmo Romeo kütüklerinden gelir; usta tek bir kaynağa bağlı kalmayı, kütüğün davranışını tanımanın yolu sayar. Hazır kalıp ağızlık kullanılmaz, her ağızlık çubuk malzemeden kesilip elde biçimlendirilir. Aktarılanlara göre duman kanalı rahat çekiş verecek biçimde geniş tutulur; bu ölçünün 4 milimetre olduğu bilgisi tek bir satıcı kaynağına dayanır. Şimşir ve bambu gibi ikinci malzemeler sap bileziklerinde ve süsleme unsurlarında sık görülür.

Tezgâha giden yol

Kurusu'nun ilk otuz küsur yılı pipoyla ilgisiz geçti; anlatıldığına göre yurt dışında dolaşmak, müzikle uğraşmak ve dövme dükkânında çalışmakla geçen bir dönemin ardından mesleğe geç yaşta girdi. Dönüm noktası 2011'de Tokyo'daki pipo buluşmasında Hiroyuki Tokutomi ile karşılaşmasıdır. Kısa sürede ustaya öğrencilik için başvurdu ve izleyen yıllarda Tokutomi'nin tezgâhına düzenli olarak gidip geldi.

Ustanın kendi anlatımına göre bu öğrencilik yaklaşık iki buçuk yıl sürdü ve asıl ilerleme son aylarda geldi; bu değerlendirme bağımsız kaynaklarla doğrulanmış değildir. Kesin olan, 2014 dolaylarında işlerinin Japonya dışındaki satıcıların ilgisini çekmesi ve pipolarının Avrupa ile Kuzey Amerika'ya düzenli biçimde ulaşmaya başlamasıdır. Kurusu böylece Tsuge'nin ötesindeki Japon atölye geleneğinin yeni kuşağı içinde anılır oldu.

Biçim dili

Kurusu'nun işleri, Japon işçilik disipliniyle İskandinav serbest biçim anlayışının kesiştiği yerde durur. Ustanın saydığı esin kaynakları arasında Tokutomi'nin yanı sıra Kei'ichi Gotoh, Bo Nordh, Jess Chonowitsch ve Ivarsson ailesi bulunur. Katalogda bu ikili miras açıkça okunur: bir yanda klasik ölçülere sadık kâseler, öte yanda damarın yönünü izleyerek biçimlenen serbest gövdeler vardır. Blowfish ve acorn gibi yuvarlak hatlı şekiller ustanın sık döndüğü biçimler arasında sayılır. Yüzey işçiliğinde de ölçülülük öne çıkar; parlatılmış düz yüzeyler, damarın kendini gösterdiği yerlerde süslemeye gerek bırakmayacak biçimde bırakılır.