Thunér Pipes (Ronny Thunér)

Thunér Pipes, İsveçli pipo yapımcısı Ronny Thunér'in (d. 1968) 2005'in ilk aylarında kurduğu tek kişilik atölyenin adıdır. Thunér zanaata otuzlu yaşlarının sonunda, yani İskandinav ustalarının çoğuna göre epey geç başladı; buna karşın birkaç yıl içinde ülkesindeki pipo çevresinde adı anılan yapımcılar arasına girdi. Klasik kalıpları da çalışan, ama asıl kimliğini serbest biçimli işlerinde bulan bir üslubu vardır.

Zanaata giriş

Thunér'in pipo yapımına nasıl yöneldiğine dair bilinenler büyük ölçüde kendi kaleminden çıkmış bir anlatıya dayanır; bu döneme ilişkin bağımsız kayıt bulunmuyor. Anlattığına göre uzun bir tedavi ve toparlanma dönemindeyken kırılan piposunun yerine beğendiği bir yenisini bulamamış, internetten iki hazır hobi seti ısmarlamıştır. İki denemenin ikisi de kullanılamaz çıkar. Asıl dönüm noktası, İsveç Pipo Kulübü'ne (Svenska Pipklubben) yazıp yardım istemesidir: kulüpten güvenilir funda kökü (briyar) tedarikçilerinin adlarını alır ve İskandinav yapımcılarla tanıştırılır.

Ustalar ve eğitim

İlk kaba denemelerini gören Bengt Carlson, Thunér'e hem ustalık hem de tasarım danışmanlığı yapmayı önerdi; düzenli eğitimi böyle başladı. Kayıtlara göre Love Geiger, Martin Vollmer, Anders Nilsson, Tom Eltang ve Søren Refbjerg'in atölyelerinden de doğrudan yararlandı; bu çalışmalar Danimarka'ya ve İsveç'in güneyine yayıldı. Adların iki ülkeye bölünmesi, atölyenin bağlandığı çizgiyi de gösterir: ölçü tutturmayı ve iç işçiliği süslemenin önüne koyan, büyük ölçüde Danimarka okulu üzerinden biçimlenmiş İskandinav anlayışı. Kendi anlatımına göre Thunér bu yıllarda, İsveç'te verilen ve nadiren başvurulan pipo yapımcılığı diplomasını da almıştır.

Biçim dili

Thunér'in işleri iki kümede toplanır. Bir yanda ölçüleri klasik kalıplara sadık kalan billiard, rhodesian ve benzeri biçimler, diğer yanda atölyenin asıl imzası olan serbest biçim (freehand) çalışmaları vardır. Serbest biçimlerde yöntemi, bloğun damar akışını tasarımın çıkış noktası saymaktır; bunun için Akdeniz kuşağından gelen yaşlı plato briyar seçtiğini belirtir. Cobra adını verdiği kalıp bu kümenin en bilinen örneğidir: adının çağrıştırdığı gibi ince, uzun gövdeli ve uzun ağızlıklı bir serbest biçimdir. İkinci ayırt edici tercihi, rustik yüzey işlemini hazneyle sınırlı bırakmayıp ağızlığa da uygulamasıdır; ağızlığın hemen her zaman düzgün parlatıldığı bir zanaatta bu alışılmış bir seçim sayılmaz.

Tanınırlık ve güncel durum

Üretim baştan beri tek elden ve sınırlı yürümüş, pipolar büyük ölçüde uluslararası koleksiyoncu ağı üzerinden dolaşıma girmiştir. Ulaşılabilir kayıtlar 2000'li yılların sonunda kesilir; atölyenin bugün hangi tempoyla çalıştığı, üretimin sürüp sürmediği bağımsız kaynaklarla doğrulanamamaktadır. Bu nedenle ad, güncel işlerden çok 2000'li yıllarda yapılmış parçalar üzerinden anılır.