Ronni Bikacsan
Ronni Bikacsan, ABD'nin Tennessee eyaletindeki Nashville kentinde NightOwl Pipe Works adıyla çalışan bir pipo onarım ve restorasyon ustasıdır. Camiada adı, kırık pipoları ayağa kaldırmasının yanı sıra hazır pipoların duman yolunu uçtan uca yeniden ölçülendirdiği "blueprinting" (ölçü planına oturtma) uygulamasıyla anılır.
Mesleğe gelişi
Pipo işine girmeden önce mühendislik ve ölçüm düzenekleri, elektronik, özel otomobil yapımı ve antika saat onarımı alanlarında çalıştı; ölçü hassasiyetine ve ince mekanik işçiliğe dayanan bu geçmişin atölyedeki işine doğrudan aktarıldığını söyler. Nashville'de bir süre pipo yapımcısı Jody Davis'in yanında çalıştı; Davis sonraki yıllarda Arizona'nın Yuma kentine taşındı. Bu dönemden çıkardığı ölçüt sadedir: duman, hazne tabanından ısırma ucuna kadar kesiti değişmeyen tek bir kanal içinde yol almalıdır. Kanal çapının hazne çapıyla birlikte düşünülmesi, yol boyunca basamak ve boşluk bırakılmaması, kesitin ağızlıktaki yarığa kadar korunması bu ölçütün uygulamadaki üç sonucudur. Tartışmanın camiadaki geniş çerçevesi hava akışı maddesinde ele alınır.
Akışın tıkandığı yer
Kendi ölçümlerine göre bir pipoda darboğaz çoğunlukla sapta değil, ağızlığın son bölümündedir. Sap deliği 4 milimetreye açılmış bir piponun ağızlığı 2,5 milimetrede kalabilir, ısırma ucuna doğru huni verilmemiş olabilir, üstelik yuva (mortise) ile geçme ucu (tenon) arasında ölçüsüz bir hava boşluğu bulunabilir. Islak duman ve zor çekişin kaynağını çoğunlukla bu üç kusurun birleşiminde görür.
Blueprinting yöntemi
Uyguladığı işlem, pipo anatomisi terimleriyle üç adımda özetlenebilir:
Sap deliği 4 milimetre kabul edilir; kanalın geri kalanı bu ölçüye göre düzenlenir.
Yuvayla geçme ucu arasında kalan boşluk, 4 milimetreye delinmiş Delrin veya ebonit (vulkanit) bir kovanla kapatılır. Kovanın yuvaya bakan ağzı sap deliğiyle hizalanacak biçimde hafifçe huniye açılır; delik merkezden kaçıksa huni açılı verilir.
Ağızlık, kesitin elverdiği yere kadar 3,5 milimetreye delinir; son bölümde yer kalmazsa 3 milimetreye inilir. Yarık (slot) ısırma ucundan geriye doğru elde eğelenir; böylece kesit yuvarlaktan ovale, oradan da yarığa dönüşür.
Çap değişiminin akışta yarattığı basamağı yumuşatmak için matkap uçlarını 60 derecelik daha sivri bir açıda bilediğini belirtir. Bükümlü (bent) pipolarda aynı ilkeler geçerlidir; ancak kanaldaki açının yumuşatılması gerektiğinden her pipo kendi çözümünü ister, sonuç da düz pipolardaki kadar öngörülebilir olmaz. Buradaki ölçüler bir sektör standardı değil, ustanın kendi anlattığı uygulamadır.
Onarım çözümleri
Çatlak sapı bilezikle (band) sarmak yerine, yuvaya epoksiyle oturtulan bir Delrin kovan ve bu kovanın içine giren paslanmaz çelik borudan geçme uç kullanır; böylece çatlak bölge dışarıdan değil içeriden desteklenmiş olur. Sapın bir bölümü kırılıp eksilmişse parça tornada kesilir, yerine egzotik ahşap, geyik boynuzu, Corian, boynuz ya da bambu eklenir; ek yeri yine çelik boruyla güçlendirilir. Kakmalı özel ağızlıklar ile bambu sap ekleri de yaptığı işler arasındadır. Bu yaklaşım, çekmecede bekleyen estate pipoların yeniden kullanıma dönmesini sağlayan bir onarım anlayışı sayılır. Kullandığı gövde ve ağızlık gereçlerinin genel özellikleri için ağızlık malzemeleri, evde yapılabilecek işlerin sınırı için pipo onarımı ve bakımı maddelerine bakılabilir.
Yöntemini anlattığı yazı, North American Society of Pipe Collectors'ın (NASPC) bülteni The Pipe Collector'da, bültenin uzun yıllar editörlüğünü yapan Bill Unger'ın isteği üzerine yayımlandı. Brian Levine'in hazırladığı Pipes Magazine Radio Show programına da konuk oldu. Aktarıldığına göre atölye bugün yeni iş almamaktadır.