Asbestli Pipo

Asbestli pipo, 19. yüzyılın son çeyreğinde ortaya çıkan ve yaklaşık bir kuşak sonra bütünüyle bırakılan bir hazne malzemesidir. Asbest lifinin bağlayıcıyla kalıplanmasıyla ya da başka malzemeden yapılmış bir haznenin içine astar olarak sürülmesiyle üretilirdi; tütüncü vitrinlerinde briar, lüle taşı ve kil pipoların yanında yer alırdı. Pipo tarihi anlatılarında kendisine ayrılan yer bugün çok azdır.

Asbestin İtibarlı Yılları

Adı Antik Yunancada "sönmez" anlamına gelen sözcükten türeyen asbest, 19. yüzyılın ikinci yarısında sanayinin gözde malzemesiydi: yalıtım, yangın perdesi, fren balatası, makine contası. Kanada'da Québec'teki Thetford yataklarında 1870'lerde başlayan madencilik, birkaç on yıl içinde lifi hem bollaştırdı hem ucuzlattı. Ateşe dayanıklı, hafif ve istenen biçime giren bir hammadde ortadayken pipo yapımcılarının onu denemesi şaşırtıcı sayılmaz.

Tehlikenin ilk kaydı da aynı yıllara düşer. Büyük Britanya'da Fabrika ve Atölyeler Başmüfettişliğinin 1898 tarihli yıllık raporu, ilk kadın fabrika müfettişlerinden Lucy Deane Streatfeild'in gözlemleri üzerine asbest tozunun zararını belgeledi. Buna karşılık hastalığın tıp yazınında ilk kez tanımlanması 1924'ü, Britanya'da asbest sanayisine dönük ilk yönetmeliğin yayımlanması 1931'i buldu.