Arlington

Arlington, tam adıyla Arlington Briar Pipes Corporation, 1919'da New York'un Brooklyn ilçesinde kurulmuş bir Amerikan pipo imalathanesidir. Adı, ürettiği pipoların üzerinde nadiren göründüğü için pipo tarihinde çoğu zaman ikinci planda kalır: şirketin asıl işi kendi markasını satmak değil, başka firmaların siparişlerini karşılamaktı. Kayıtlara göre atölye, aynı Brooklyn adresinde altmış yıla yakın çalıştı.

Taşeron atölye olarak çalışma biçimi

Arlington'ın işleyişi, yirminci yüzyıl Amerikan pipo sanayisinde yaygın olan bir modelin tipik örneğidir. Fabrika briyar kütükleri işleyip pipoyu tamamlıyor, ürün ise siparişi veren tütüncünün veya markanın damgasıyla piyasaya çıkıyordu. Bu yüzden şirketin ürettiği pipoların büyük bölümü bugün başka adlarla dolaşımdadır.

Şirketin kendi adına kullandığı marka adları arasında Arlington'ın yanı sıra Briarlee, Firethorn, Kimberly, Krona ve Olde London sayılır; bunlara zaman içinde onlarca ad daha eklenmiştir. Bu adların çokluğuna karşın, kayıtlarda tescile götürülmüş tek ad Arlington'dır: 1962'de yapılan başvurunun 1964'te sonuçlandığı aktarılır. Geri kalan adların çoğu, tescile gerek duyulmadan yalnızca damga olarak kullanılmış görünüyor.

Bilinen iş ilişkileri

Aktarılana göre atölye, 1950'lerde New York'un köklü tütüncülerinden Wilke için pipo tornalamıştır; Wilke damgalı pipoların farklı dönemlerde farklı üreticilerden gelmesi, bu tür sözleşmelerin sürekliliğini gösterir. Jobey pipolarının bir bölümünün de Arlington elinden çıktığı camiada sık dile getirilir, ancak bunun hangi yıllara ait olduğu belgelenmiş değildir. Bu ilişkilerin çoğu sözleşmeye dayalı olduğundan yazılı iz bırakmamıştır; bilgilerin önemli bölümü koleksiyoncu gözlemine dayanır.

Yönetim ve kapanış

Şirketin kimlerin elinde işlediğine dair elimizdeki tek toplu döküm, José Manuel Lopes'un 2005 tarihli marka derlemesidir. Bu derlemede Ludwig Rosenberger adı 1940'lardaki toparlanma dönemiyle, üretimin sürdüğü son evre ise 1970'lerle anılır; Jack Uhle de şirketle bağlantılı isimler arasında sayılır. Rosenberger'in oğlu Mel Rosenberger'in sonradan DiMonte adıyla kendi markasını kurduğu yine aynı kaynakta belirtilir. Bu adların hiçbiri bağımsız bir sicil kaydıyla karşılaştırılabilmiş değildir; tek kaynağa dayandıkları için ihtiyatla okunmalıdır. Şirket çalışanlarından Jack Kaye'in 1967'de pipoyla ilgisi bulunmayan bir tasarım patenti aldığı da kayıtlarda geçer.

Aynı kayıtlar, Arlington Briar Pipes Corporation'ın faaliyetsiz sayılarak 1978 sonunda New York eyalet sicilinden düşürüldüğünü söyler. Bugün Arlington damgalı pipolara ikinci el dolaşımda seyrek rastlanır; restorasyoncuların ele aldığı örnekler çoğunlukla iri gövdeli, kalın cidarlı modellerdir ve bunların bir bölümü oluklu yüzey işlemeli Rhodesian biçimlerdir. Ağızlık bağlantısında kullanılan dişli metal geçme (tenon) parçası da bu pipoların sık anılan ayrıntısıdır. Damganın kendisi çoğu zaman tek başına yeterli bir kimlik vermez; aynı atölyeden çıkmış olması muhtemel pipolar altı yedi ayrı adla karşımıza çıkabildiği için Arlington, koleksiyonculuk açısından tek bir marka değil, bir üretim adresi olarak düşünülmelidir.