EWA Pipe

EWA Pipe, Fransa'nın pipo başkenti sayılan Saint-Claude kasabasında dört kuşak boyunca sürmüş bir aile işinin son adıdır. Atölyenin kökeni 1860'a, Horace Waille'in kurduğu küçük imalathaneye uzanır; "EWA" kısaltması ise ancak 1974'te, aile şirketi Établissements Waille adıyla yeniden yapılandırıldığında ortaya çıkmıştır. Marka, bitmiş pipolarından çok, Saint-Claude'daki diğer üreticilere yaptığı ağızlıklarla anılır.

Dört kuşak Waille

Kurucu Horace Waille'in ardından işi oğlu René Waille devraldı; kayıtlara göre onun etkin olduğu dönem 1902-1932 yıllarıdır ve kaba biçimlendirme aşamasında uzmanlaştığı aktarılır. Üçüncü kuşak André Waille, 1926'da pipo yapımcılığının resmî meslek belgesi olan "CAP de pipier"i almış, atölyeyi 1970'lerin ortasına kadar yönetmiştir. Bu belgenin Saint-Claude tarihinde nadir görülen bir kayıt olduğu aktarılır.

Dördüncü kuşak Michel Waille 1968'de babasının yanına girdi (bazı kaynaklar onu René'nin oğlu olarak anar) ve şirketi 1974'te limitet şirkete dönüştürerek EWA adını yerleştirdi. Anlatılana göre Michel Waille 2000 yılında Fransa'nın zanaat alanında verdiği en yüksek unvanlardan biri olan "Meilleur Ouvrier de France" unvanını kazandı; ayrıca Saint-Claude'daki Confrérie des Maîtres-Pipiers'in ve yerel pipo kulübünün başkanlığını yürüttü. Nisan 2018'de Saint-Claude'da hayatını kaybetti.

Ağızlık atölyesi olarak uzmanlaşma

EWA'nın asıl ayırt edici yanı ağızlık üretiminde toplanmıştı. Atölye boynuz, akrilik ve cumberland ağızlıklar hazırlıyor, bir dönem kasabada boynuz ve Lucite (dökme akrilik) ağızlığı hâlâ üreten tek yer olarak gösteriliyordu. Boynuz, ısıya ve neme karşı kaprisli olduğu için elde çalışmayı zorunlu kılan bir malzemedir; sanayileşmiş ağızlık üretiminin ebonit ve akrilik kalıplara kaydığı yıllarda bu işin sürdürülmesi Saint-Claude için bir süreklilik göstergesi sayılır.

Atölye ayrıca "Terminus" adıyla anılan bir sistem pipo düzeneği üretiyordu. Şirketin küçük bir ekiple çalıştığı ve üretiminin bir bölümünü ihraç ettiği kayıtlara geçmiştir. EWA damgalı bitmiş pipolar da piyasada dolaşır; bunlar genellikle klasik Fransız kalıplarında, briyar gövdeli, sade bitişli örneklerdir.

Markanın el değiştirmesi

Michel Waille 2002'de şirketin başından ayrıldı ve marka önce Gigandet soyadıyla anılan bir alıcıya geçti. Marka sonradan Denis Blanc'ın yönettiği yapıya geçti; kaynaklar bu adı hem Ad Hoc Pipe hem de Butz-Choquin çatısıyla birlikte anar. Waille kendi adına serbest usta olarak çalışmayı sürdürdü ve yaptığı pipoları sergi ve yarışmalarda tanıttı.

Bugün EWA, kendi başına büyük bir üretim markası olmaktan çok, Saint-Claude'un yirminci yüzyıl boyunca ayakta kalan atölye ağını anlatan örneklerden biridir. Kasabanın büyük adlarının gölgesinde kalsa da, Chacom gibi üreticilerin de yaslandığı yan sanayi geleneğinin, yani parça üreten küçük ustaların, nasıl işlediğini göstermesi bakımından anılır.