Kabik (CHP-X, Sven-Lar, Wenhall)

Kabik, Amerikalı pipo ustası Michael V. Kabik'in yirmi yıla yakın süre boyunca birbirini izleyen atölyelerde ürettiği pipoların ortak adıdır. Kabik'in işi tek bir markayla değil, çalıştığı stüdyoların adlarıyla anılır: CHP-X, Sven-Lar ve Wenhall. Üçünün de ortak yanı, Danimarka atölyelerinden aktarılan freehand yöntemiyle biçimlendirilmiş olmalarıdır; bu yöntemde briyar kütüğü torna aynasına bağlanmaz, elde tutularak dönen bir zımpara diskine bastırılır ve her parça tek kalır. Kayıtlara göre 1950'de Maryland eyaletinin Annapolis kentinde doğan usta, üretimi 1989-90 dolaylarında bırakmıştır. Atölyelere ilişkin ayrıntıların çoğu ustanın otobiyografik anlatısına dayanır; bağımsız kayıt azdır.

CHP-X yılları

Kabik 1960'larda Baltimore'da bir plastik fabrikasında çalışıyor, akşamları heykel yapıyordu; akrabası Jay Rostov'un tütüncü dükkânında da çalışmışlığı vardı. Rostov, ortağı Chuck Holiday ile birlikte, ABD'de freehand üretimini ciddiye alan ilk atölyelerden biri sayılan CHP-X Pipes'ı kurmuştu. Holiday stüdyodan çoktan ayrılmış, onun yerine geçen kesici de işi bırakmak üzereydi; boşalan tasarım ve kesim görevi 1971'de Kabik'e önerildi.

Dört kişilik üretim ekibiyle haftada ortalama yüz elli pipo çıkaran atölye, ölçeğiyle sektörün dikkatini çekti; Savinelli ailesinden bir yöneticinin stüdyoyu ziyaret etmesi bu ilginin işaretlerindendir. Ancak dağıtım ve satış aksaklıkları aşılamadı; CHP-X, Kabik'in gelişinden iki yıl sonra, 1973 dolaylarında kapandı.

Sven-Lar

Atölye kapanınca Kabik ekipmanı satın alıp Phoenix, Maryland'deki kiralık bir çiftlik evinde tek başına çalıştı; bu kısa dönemde KANE ve Gran Hill gibi adların yanı sıra bir mağaza için özel etiketli pipolar da yaptı. 1973'te Virginia Beach merkezli Tobak Ltd. zincirinin sahibi Mel Baker bir freehand hattı kurma teklifi getirince usta oraya taşındı.

Yeni markanın adı Sven-Lar oldu; kalıbı CHP-X'ten devralınan damga çekmecesinde hiç kullanılmadan duruyordu. İskandinav tınılı bir ad, Amerikan yapımı pipoların Danimarka okulu karşısındaki pazar dezavantajını aşmaya da yarayacaktı. GBD'nin ABD dağıtımcısı Associated Imports'un devreye girmesiyle işler büyüdü. Kabik'in yanına aldığı Glen Hedelson kısa sürede ikinci kesici oldu; haftalık üretim iki yüz pipoya ve yirmi kadar takıma çıktı. Hedelson'ın kestiği pipolara Kabik'in isteğiyle onun kendi adı vuruldu.

Bu dönemin özgün ürünü pipo takımlarıdır. Her freehand farklı olduğu için pipoyu tutan yuva tek tek elde açılıyor, taban yumuşak bir astarla kaplanıyor ve takımla birlikte bir bastırıcı veriliyordu; ikili takımların tabanı çoğunlukla tek bir büyük plato kütüğünden oyulurdu. Pipolar harf dereceleriyle ayrılırdı: derece belirlenirken damarın sıklığı ve düzgünlüğü ile yüzeydeki kusurların sayısı esas alınır, "A" en alt basamağı gösterirdi; kusurlar macunla doldurulmaz, kütük olduğu gibi bırakılırdı. Takımlarda "2BS" gibi bir kod kullanılırdı: baştaki rakam takımdaki pipo sayısını, harf dereceyi, sondaki "S" takım olduğunu gösterirdi. Damgalarda marka adının yanında ustanın adı da yer alır.

Vajra Briar Works ve son dönem

Tobak'ın makine yapımı bir hatta yönelmesi üzerine Kabik ile Hedelson ayrılıp Maryland'e, Glen Rock'a döndüler ve bir çiftlik yapısını stüdyoya çevirdiler. Tobak, Sven-Lar üretimini bir buçuk yıl kadar sözleşmeyle sürdürttü, ardından pipo bölümünü kapattı. Bunun üzerine New York merkezli Wenhall Pipes ile anlaşan ikili, Bel Air, Maryland'de Vajra Briar Works adıyla yeni bir atölye kurdu. Dokuz kişilik kadroyla haftada iki yüz elli pipo üretildi; Wenhall'ın isteğiyle, on iki kadar biçimin tekrarlandığı ama her parçası yine elde kesilen "Presidential" serisi hazırlandı. Wenhall'ın Miami'ye taşınma önerisini kabul etmeyen ortaklar iş birliğini bitirdi; Wenhall taşınmanın ardından kısa sürede kapandı, Vajra da dağıldı.

Hedelson sonradan öğretmenliğe geçti. Kabik ise Sven-Lar adını Mel Baker'dan geri aldı ve küçülen pazarda tamirat ile yerel dükkânlara satış sayesinde bir süre daha çalıştı. Sigara karşıtı kampanyaların ve puro modasının bastırdığı bu yıllar, Amerikan el yapımı pipo sahnesinin 1990'lardaki canlanmasından önceki durgunluğa denk gelir. Kendi anlatımına göre kariyeri boyunca elli binden fazla pipo yaptı; bunlar arasında Maryland Valisi Marvin Mandel, ABD Başkanı Gerald Ford ve Mısır Cumhurbaşkanı Enver Sedat için hazırlananlar da vardır. Emeklilik sonrasında ilgisini böceklere ve doğa korumasına yönelttiği, 2017'de bir pipo radyo programına konuk olarak kendi dönemini anlattığı bilinir.