Michail Kyriazanos

Michail Kyriazanos, Ege'deki Kiklad Adaları'ndan Paros'ta çalışan Yunan pipo ustasıdır. 1989'da Atina'da doğdu; beş yıl süren üniversite öğrenimi dışında ömrünü, atölyesinin de bulunduğu Paros'ta geçirdi. Adı kaynaklarda zaman zaman "Michael" biçiminde de yazılır; adın Yunancadaki günlük söyleyişi ise Michalis'tir. Pipoları üretimin ilk yıllarında Archaggelos damgasını taşıdı, usta sonradan kendi adına geçti.

Atölyenin kuruluşu

Kyriazanos, 2010'un sonunda yirmi bir yaşındayken pipo yapmaya başladı. Anlatımına göre yaptığı ilk pipo eyer ağızlıklı bir Dublin'di; satılabilir bulduğu ilk parça ise üçüncü piposu oldu. Kendi ölçütlerine göre asıl dönüm noktası, biçim ve bitirme bakımından sonraki çalışmalarının yönünü belirlediğini söylediği on üçüncü piposudur.

Zanaata hazırlığı çocukluğuna dayanır: el aletleriyle erken yaşta çalışmaya alıştı, öğrencilik yıllarında ses sistemleri için iki yıl boyunca ahşap sehpa ve mobilya yaptı, on beş yaşından itibaren yazlarını Paros'ta bir mermer heykeltıraşın yanında geçirdi. Yunanistan'da zorunlu askerlik genç erkekler için dokuz ile on iki ay sürer; kayıtlara göre Kyriazanos bu yükümlülüğünü Yunan donanmasında yerine getirmiştir. İlerlemesinde Yunan ustalar Chris Asteriou ve Kostas Gourvelos ile kurduğu bağı, bir de yapımcı forumlarında edindiği bilgiyi belirleyici sayar.

Malzeme ve işçilik

Ağızlık işçiliği, atölyenin en çok bilinen yanıdır. Ağızlıklar elde kesilir ve kural olarak ebonitten (vulcanite) yapılır; akrilik yalnızca halka gibi ayrıntılarda ya da alıcının özel isteği üzerine devreye girer. Ağızlığı gövdeye oturtan tenon hazır delrin bir parça değil, ağızlığın kendi gövdesinden tornalanmış bir çıkıntıdır; eski İngiliz atölyelerinde yaygın olan bu yöntem, bugün az sayıda usta tarafından sürdürülür. Delik ölçüleri de sabittir: duman kanalı gövdede dört, ağızlıkta üç milimetredir ve iki ölçü arasındaki basamağı yumuşatmak için ağızlık ağzına dört milimetrelik konik matkapla kısa bir geçiş açılır.

Odun tarafında ise tek bir tercih vardır: atölye yalnızca Yunan funda kökü (briyar) kullanır ve kütükleri iki ayrı briyar işletmesinden alır. Ustanın aktardığına göre bu kaynaklardan birinin odunu sekiz ile yirmi yedi yıl arasında dinlendirilmiş, sert ve yoğun bir malzemedir; derin gözenekli kumlama yüzeyleri bu sertlik yüzünden güç elde edilir. İkinci kaynağın iki-dört yıl kürlenmiş, daha yumuşak ve açık renkli odunu ise atölyede bir yıl daha bekletildikten sonra işlenir.

Biçim anlayışı ve damga

Kyriazanos'un damgasındaki simge, Kiklad Adaları'nda yaklaşık MÖ 3300'de yapılmaya başlanan mermer figürinlerin çağdaş bir yorumudur. Bu heykelcikler bilinçli sadeliğin en erken örneklerinden sayılır; usta simgeyi, işlevin önceliği ve gereksiz süsten kaçınma anlayışının karşılığı olarak seçtiğini söyler.

Aynı anlayış biçim dağarcığını da belirler. Atölyeden çoğunlukla klasik İngiliz biçimleri ve bunların ölçülü çağdaş yorumları çıkar; ustanın kendi kullandığı pipolar da ağırlıkla billiard ve bulldog biçimindedir. Beğendiği yapımcılar arasında klasik biçimle çağdaş tasarımı birleştirmesi bakımından Paolo Becker'i anar. Tek elden çıkan üretimi ve katalog dışı çalışma düzeniyle Kyriazanos, artisan pipo tanımının içinde değerlendirilir.