ROSTIAK (Joseph Rimbaud)

ROSTIAK, Fransa'nın doğusundaki Jura bölgesinde, Les Crozets köyünde kurulu tek ustalı bir pipo atölyesidir. Markanın arkasındaki isim, camiada "Jojo Rostiak" olarak anılan Joseph Rimbaud'dur. Rimbaud makine tasarımı üzerine teknik öğrenim görmüş, pipoya önce kullanıcı olarak ilgi duymuş, sonra bu ilgiyi mesleğe dönüştürmüştür. Ürettiği pipolar klasik Fransız kalıplarını tekrarlamak yerine, elindeki ağaç parçasının biçimine göre şekillenen hafif gövdeleriyle ayrışır.

Ustalık yolu

Rimbaud, teknik öğrenimi sırasında pipo yontmaya kendi kendine öğrenerek başlamıştı; ilk denemelerini şimşir gibi kolay bulunan ağaçlarla ve arkadaşları için yaptı. Mesleği ciddiye almak üzere 2002'de Jura'ya taşındı. Bölge, Fransız pipoculuğunun tarihî merkezi olan Saint-Claude çevresidir; büyük atölyeler burada hâlâ çalışmaktadır. Kayıtlara göre Rimbaud 2003'te Chacom fabrikasında montaj bölümünde işe girdi, iki yıl sonra bu bölümün sorumluluğunu üstlendi ve 2006'da fabrikadan ayrıldı.

Fabrika yıllarının asıl kazancı, usta pipocu Pierre Morel ile kurduğu ilişki oldu. Rimbaud, geçimini marangozlukla sağladığı dönemde akşamlarını ve hafta sonlarını Morel'in tezgâhında geçirdi ve mesleğin inceliklerini bu yolla öğrendi; kendisini bu alandaki tek ustası sayar. Camiada yerleşen "Rostiak" lakabının da Morel'den geldiği aktarılır. Aile hayatının yoğunlaştığı yıllarda üretim uzun süre askıya alındı; adın bağımsız bir marka olarak ortaya çıkışı 2016'ya tarihlenir.

Üslup ve malzeme

Rostiak pipolarının en çok konuşulan özelliği ağırlıktır: haznelerin küçük tutulması ve gövdenin gereğinden fazla et bırakılmadan inceltilmesi sayesinde pipolar dişte neredeyse hissedilmeyecek kadar hafif kalır. Yüzey işlemi de aynı ölçülülükle yapılır; boya yerine arı mumu ve karnauba mumu gibi doğal cilalar tercih edilir, böylece damar deseni açıkta bırakılır.

Ana malzeme funda kökü (briyar) olmakla birlikte atölyede şimşir gibi yerel ağaçlar da işlenir; briyarın morta ile birlikte kullanıldığı parçalar da kaydedilmiştir. Ağızlıklarda ebonit (vulkanit) ve akrilik tercih edilir, bambu saplı örnekler görülür. Üretim iki koldan yürür: Champignon, Digitale, Fumeterre ve Svelte gibi adlandırılmış tasarım serileri ile tek nüsha parçalar. Seriler ortak bir fikrin varyasyonları olarak düşünülür, dolayısıyla iki pipo hiçbir zaman birbirinin aynısı olmaz. Uzun saplı churchwarden biçiminde örnekler de atölyenin ürünleri arasındadır.

Rimbaud, pipo dışında tabak, tepsi, kâse ve kutu gibi ahşap eşyalar da üretir; bu yönüyle atölye, dar anlamda bir pipo tezgâhından çok genel bir ağaç işleme atölyesi olarak çalışır. Mesleki kayıtlarda kendisi Saint-Claude ekolüne bağlı usta pipocu sıfatıyla anılır.