Saci (Yukio Okamura)

Saci, Japon pipo ustası Yukio Okamura'nın kendi yaptığı pipolara verdiği addır. Elektrikli tezgâh kullanılmayan, yıllık üretimi birkaç düzineyi geçmeyen tek kişilik bir atölyeyi anlatır bu ad. Okamura'nın 1950 doğumlu olduğu ve Osaka çevresinden geldiği bildirilir; ustanın kendi anlatımına dayanan kayıtlarda marka adının olumlu bir çağrışım taşıdığı belirtilse de sözcüğün karşılığı bağımsız kaynaklarla doğrulanamamıştır.

Geç başlayan bir tezgâh

Okamura pipo yapımına orta yaşlarında, 2000 yılında başlamıştır. Öncesindeki yaklaşık yirmi yılı Japonya ile Asya'nın çeşitli ülkeleri arasında gidip gelerek, birbirinden farklı yaratıcı işlere el atarak geçirdiği anlatılır; kendisini "oyun oynayan insan" olarak tanımlaması da bu dönemin bir mirası sayılır. Sabit bir mesleği bulunmadığından, Kyoto'ya yerleştikten sonra tezgâh başında geçirecek bol vakti olmuştur.

Anlatılana göre usta, 2000'li yılların ortasında Kyoto'yu bırakarak Seto İç Denizi'ndeki Suō-Ōshima adasına yerleşmiştir. Yamaguchi iline bağlı bu ada, narenciye bahçeleriyle bilinen sakin bir yerleşimdir. Müstakil bir atölye binası bulunmadığı, çalışmanın evin bir köşesinde kurulu tezgâhta yürüdüğü aktarılır; bu ayrıntı ikinci bir kaynakla doğrulanamamıştır.

Yöntem ve malzeme

Saci pipolarının ayırt edici yanı, üretimin neredeyse tamamen el aletleriyle yürütülmesidir. Okamura elektrikli makinelerden uzak durur ve hazneyi ağaç oyma kalemleriyle açar; bu yüzden pipo camiasında en "ilkel" yöntemle çalışan ustalardan biri sayılır. Kullandığı briyar bloklarının kurutulmasına özellikle önem verdiği belirtilir.

Ağızlıkta yalnızca ebonit kullanır; bilezik ve süsleme gerektiğinde şimşir, manda boynuzu ya da bambuya başvurur. Yüzeyi parlak bir cilayla kapatmak yerine yağla besler, böylece ahşabın mat dokusu korunur. Yıllık üretimin birkaç düzineyle sınırlı kaldığı aktarılır. Atölyeye dair erişilebilen son kayıtlar 2020 dolayına uzandığı için ustanın bugün üretimi sürdürüp sürdürmediği belirsizdir.

Üslup arayışı

Okamura'nın örnek aldığı ustalar arasında Jørn Micke ve Lars Ivarsson anılır. Buna karşılık kendi anlatımında, Danimarka okulu çizgisinden uzaklaşıp kendine ait bir biçim dili kurmayı hedeflediği vurgulanır. Bu ikili konum, Japonya'da 2000'li yıllarda görünürlük kazanan bağımsız ustalar için tipiktir: İskandinav serbest biçim geleneğini teknik bir okul olarak benimseyip, oran ve yüzey anlayışında yerel bir sadeliğe yönelmek. Saci, Tsuge'nin ötesindeki Japon pipo yapımı tablosunda, fabrika üretiminin tümüyle dışında kalan küçük ölçekli tezgâhlara örnek gösterilir.