Tagua Nut (Bitkisel Fildişi)

Tagua, Güney Amerika'nın tropik ormanlarında yetişen fildişi palmiyelerinin (Phytelephas cinsi) olgunlaşmış çekirdeğine verilen addır. Çekirdeğin içindeki besi doku kuruduğunda taş gibi sertleşir ve mat beyaz, hafif damarlı bir yüzey kazanır. Bu görünüm malzemeye "bitkisel fildişi" adını kazandırmıştır. Pipo dünyasında tagua, gövde malzemesi olmaktan çok süsleme ve sap uzantısı malzemesi olarak tanınır.

Malzemenin Kaynağı ve Özellikleri

Fildişi palmiyesi başta Ekvador olmak üzere And Dağları'nın batı yamaçlarındaki yağmur ormanlarında yayılır. Ağacın ilk ürününü vermesi on beş yılı bulabilir; olgunlaştıktan sonra ise onlarca yıl boyunca meyve vermeyi sürdürür. Dişi ağaçların taşıdığı iri, sert kabuklu meyve başlarının içinde her biri birkaç santimetre çapında çekirdekler dizilidir. Olgunlaşmamış çekirdek yumuşak ve yenebilir kıvamdadır; sertlik ancak kuruma sürecinde ortaya çıkar.

Kuruyan çekirdek bıçakla yontulamayacak kadar dirençli hâle gelir; işlemek için testere, eğe ve zımpara gerekir. Buna karşılık kesilmeye, delinmeye ve yüksek parlaklığa kadar cilalanmaya elverişlidir; tezgâhtaki davranışı bu yönüyle hayvansal fildişini andırır. Boya yalnızca dış katmana işlediğinden, renklendirilen parçalarda içteki beyaz çekirdek koyu yüzeyle karşıtlık oluşturur. Kayıtlara göre 1880'lerden itibaren düğme sanayisinin başlıca hammaddelerinden biri olmuş, plastiğin yaygınlaşmasıyla bu kullanım büyük ölçüde gerilemiştir.