Morel

Morel, Fransa'nın pipo başkenti sayılan Saint-Claude kasabasında iki kuşak boyunca aynı adı taşıyan bir el yapımı pipo atölyesidir. Adı, hem yirminci yüzyılın ortasında çalışan Pierre Morel'e hem de 1949 doğumlu oğluna işaret eder; camiada ikisi genellikle "Père" (baba) ve "Junior" ayrımıyla anılır. Marka, seri üretimin egemen olduğu bir kasabada tek kişilik atölye geleneğinin sürdürülmesiyle tanınır.

Baba: sanatçı kökenli bir pipocu

Pierre Morel Père, pipoculuğa Paris'te aldığı güzel sanatlar eğitiminden sonra döndü; karikatür, reklam çizimi ve baston sapı gibi işlerden geldiği bilinir. Kayıtlara göre 1961'de atölyesini Bienne Irmağı kıyısındaki La Coupe mevkiine taşıdı. Fransa'da "fait main", yani baştan sona elde biçimlendirilmiş pipo anlayışının öncülerinden sayılır. Ayrıca briyar kütüğünün dış kabuğunu yontup atmak yerine kâsenin görünen yüzeyinde bırakma fikri ona bağlanır; bu yaklaşım, sonradan oğlunun imzası olacak biçimin tohumunu attı.

Oğul: Fleur, Magma ve Grand Cru

Pierre Morel Junior, askerlik dönüşü 1971'de babasının yanında çalışmaya başladı. Anlatıldığına göre babasının ölümünden sonra on yılı aşkın süre bağımsız usta olarak çalıştı ve bu dönemde ayda yüz kadar pipo çıkardı. Grand Cru adıyla bilinen, baştan sona elde bitirilmiş Chacom serisi 1978'de onun eliyle kuruldu; Naja ile "Fleur de Bruyère" bu iş için tasarladığı serbest biçimlerdir (bkz. freehand). Ustanın kendi atölyesiyle fabrikayı yan yana yürüttüğü yıllar buradan başlar: 1987 dolaylarında Chapuis-Comoy bünyesine tam zamanlı geçti, kişisel üretimini ise bırakmadı. Kayıtlara göre 2009'da yaş haddinden bu görevden ayrıldı ve tümüyle kendi tezgâhına döndü.

Ustanın imzası kabul edilen Fleur, kâsenin ağzında briyar kökünün doğal kabuğunu açıkta bırakan, açılmış bir çiçeği andıran biçimdir; kendi ifadesiyle kariyerini tanımlayan model odur. Magma adını verdiği yüzey işlemi volkanik kayayı andıran pürüzlü bir doku verir; Pause Café serisi ise kendi geliştirdiği zımparalama yöntemine dayanır. Düz damarlı temiz kütükleri seçmesi ve pipo temizleyicisinin ağızlık sökülmeden baştan sona geçmesini şart koşması, atölyenin bilinen alışkanlıklarındandır. Briyarın yanı sıra morta, bambu, boynuz ve cumberland gibi malzemeleri de kullanır.

Tanınma

Ekim 2007'de pipo dalında Meilleur Ouvrier de France unvanını kazandı; bu, Fransa'da bir zanaatkâra verilebilecek en yüksek nişan sayılır. Ödüle konu olan pipo, Saint-Claude'daki Pipo ve Elmas Müzesi'nde sergilenmektedir. Kariyeri boyunca yaklaşık otuz bin pipo yaptığını söylemiştir. Saint-Claude'da bir pipoyu ilk kesimden son cilaya kadar tek başına bitirebilen az sayıda zanaatkârdan biri sayılır; kasabada yetişen genç kuşak yapımcılara yol göstermesiyle de anılır. Fransız pipoculuğunda "fait main" tanımının bugün taşıdığı anlam, büyük ölçüde baba oğul iki Morel'in sürdürdüğü bu tek tezgâh çizgisiyle birlikte anlatılır.