Tonni Nielsen

Tonni Nielsen, Kopenhag'da yetişip kariyerinin büyük bölümünü Amerika Birleşik Devletleri'nde sürdüren Danimarkalı bir pipo ustasıdır. Klasik kalıplar yerine ahşabın damarını izleyen özgün biçimlerle tanınır; işleri Danimarka okulu geleneğinin ikinci kuşağı içinde değerlendirilir.

Larsen atölyesinde çıraklık

Mesleğe girişi on altı yaşında, Kopenhag'ın köklü pipo evi W.Ø. Larsen'in atölyesine alınmasıyla oldu. Kendi anlatımına göre 1953'te Kopenhag'da doğmuştur ve o yıllarda takım çelikçiliğine yönelmeyi düşünüp bu fikirden vazgeçmiştir. Üç yılı bulan hazırlık döneminin ardından Larsen çatısı altında kendi tasarımı olan fantezi ve düz damarlı (straight grain) pipoları üretmeye başladı. Tezgâh arkadaşlarından Hans "Former" Nielsen ile Teddy Knudsen'i ustası sayar; sonraki yıllarda atölyeye katılan genç yapımcılara pipo yapımını kendisi öğretti.

W.Ø. Larsen atölyesi 1970'lerde Danimarka pipoculuğunun usta yetiştiren merkezlerinden biriydi; Nielsen'in kuşağı da büyük ölçüde bu tezgâhların çevresinde anılır. Kayıtlara göre 1978'de kendi işini kurdu. Bu tarihten sonra kendi adıyla imzaladığı pipoları çeşitli ülkelere gönderirken üretiminin bir bölümünü W.Ø. Larsen'e vermeyi de sürdürdü.

Kentucky'deki tezgâh

1983'te Amerikalı eşi ve iki çocuğuyla Amerika Birleşik Devletleri'ne, Kentucky eyaletine yerleşti. O tarihten beri evinin bodrum katındaki atölyede çalışır. Pipoculuğun yalnız bir uğraş olması nedeniyle tenise başladığını, zamanla bu alanda eğitmenliğe kadar gittiğini ve iki işi birlikte yürüttüğünü anlatır.

Malzeme ve ağızlık

Kullandığı funda kökü (briyar) ağırlıklı olarak Korsika kaynaklıdır; zaman zaman Yunanistan bloklarına da başvurur. Blok seçiminde damar yönü, kütlenin biçimi taşıyacak kadar büyük olması ve ahşabın kusursuzluğu birlikte değerlendirilir. Yüzeyde hem parlak (smooth) hem kumlanmış işler verir.

Ağızlığa ayırdığı emek üslubunun ayırt edici yanıdır: ebonit, işlenmiş kehribar (cultured amber) ve şimşir gibi ağızlık malzemeleri kullanır, ısırma ucunu ince ve dar tutar, ağızlığın yüzey işlemini gövdeyle aynı düzeyde bitirir. Sap ile hazne arasına yerleştirdiği şimşir, zebra ağacı, kokobolo, ziricote, abanoz ve tagua fildişi gibi ara katmanlar da imzasının parçası sayılır.

Biçimler ve damgalar

Tasarımlarının doğa gözleminden beslendiğini söyler. Klasik kalıpların dışında kalan işleri serbest biçim (freehand) anlayışının kişisel bir yorumu olarak görülür; bunların arasında "Ceviz" (Walnut) adıyla anılan biçimi öne çıkanlardandır. Esin kaynakları arasında Sixten Ivarsson, Lars Ivarsson, Bo Nordh, Jess Chonowitsch ve Poul Ilsted Bech gibi adları sayar.

Aktarıldığına göre pipolarına iki haneli bir yıl damgası vurur; en üst derecesini ise Viking gemisi işaretiyle belirtir. Bu düzen, elden çıkan işlerin tarihlendirilmesini ve derecelendirilmesini kolaylaştıran pratik bir kayıt sistemi işlevi görür.